Zasilacze i stabilizatory: pytania na egzamin krótkofalarski
Typowy zasilacz sieciowy składa się z transformatora, prostownika, filtru i stabilizatora. Transformator zmienia napięcie zgodnie z przekładnią uzwojeń, a prostownik zamienia prąd przemienny na tętniący.
Filtr wygładza tętnienia, a stabilizator utrzymuje stałe napięcie mimo zmian obciążenia. Na egzaminie liczy się też prądy i moce po obu stronach transformatora.
Pytania z odpowiedziami (28)
Do zasilacza o napięciu 12 V chcemy podłączyć diodę świecącą o napięciu przewodzenia 3 V i nominalnym prądzie 20 mA. Jaki rezystor należy włączyć w szereg, by ograniczyć prąd do nominalnej wartości?
Poprawna odpowiedź: 450 Ω
Na rezystorze musi się odłożyć napięcie
Nadajnik o mocy wyjściowej 100 W pobiera z zasilacza 280 W. Jego sprawność wynosi około:
Poprawna odpowiedź: 36%
Sprawność liczymy ze wzoru
Transformator sieciowy na napięcie 230V, o sprawności 100 %, dostarcza po stronie wtórnej napięcia 23V przy maksymalnym prądzie 10A. Jakiego prądu można się spodziewać po stronie pierwotnej transformatora?
Poprawna odpowiedź: co najmniej 1 A
Przy sprawności 100% moc po stronie pierwotnej jest równa mocy po stronie wtórnej (
Przekładnia transformatora wynosi 20 do 1. Strona pierwotna włączona jest na napięcie sieci 240 V. Jakie napięcie będzie po stronie wtórnej?
Poprawna odpowiedź: 12 V
Przekładnia to stosunek napięcia po stronie pierwotnej do napięcia po stronie wtórnej
Diody prostownicze są stosowane do:
Poprawna odpowiedź: do prostowania prądu w zasilaczach
Diody prostownicze są stosowane do prostowania prądu w zasilaczach, ponieważ ich główną funkcją jest umożliwienie przepływu prądu w jednym kierunku, co konwertuje prąd zmienny (AC) na prąd stały (DC).
Na rysunku przedstawiono schemat prostownika. Jak nazywa się ten rodzaj prostownika?

Poprawna odpowiedź: prostownik mostkowy dwupołówkowy
Prostownik mostkowy dwupołówkowy to rodzaj układu prostującego, który wykorzystuje cztery diody w konfiguracji mostkowej, umożliwiając konwersję prądu zmiennego na prąd stały w obu połówkach cyklu. W przeciwieństwie do…
Na rysunku przedstawiono schemat stabilizacji PLL w formie ponumerowanych, ale nieopisanych bloków. Blok 1 to:

Poprawna odpowiedź: generator stabilizowany
Blok 1 w schemacie stabilizacji PLL to generator stabilizowany, ponieważ jego zadaniem jest generowanie sygnału referencyjnego o stałej częstotliwości, który jest kluczowy dla stabilizacji fazy w systemie. Komparator…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 2 to:

Poprawna odpowiedź: I mieszacz
Blok 2 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego FM to I mieszacz, ponieważ jego zadaniem jest mieszanie sygnału odbieranego z sygnałem lokalnym, co pozwala na uzyskanie pierwszej przetworzonej częstotliwości…
Dlaczego rdzenie transformatorów wykonywane są z blaszek?
Poprawna odpowiedź: ze względu na mniejsze straty wynikające z prądów wirowych
Rdzenie transformatorów wykonuje się z blaszek, ponieważ stosowanie cienkowarstwowych blach zmniejsza straty energetyczne wynikające z prądów wirowych. Prądy te powstają w wyniku zmiennego pola magnetycznego i mogą…
Zasilacz nadajnika dostarcza do stopnia końcowego nadajnika napięcie 20 V i prąd 5 A. Jaka jest sprawność energetyczna stopnia końcowego w %, jeżeli na wyjściu zmierzyliśmy moc PEP = 40 W?
Poprawna odpowiedź: 40 %
Moc pobierana z zasilacza to
Napięcie na wyjściu zasilacza nieobciążonego z filtrem pojemnościowym, wynosi 25 V. Jakie jest napięcie Usk transformatora zasilającego diody?
Poprawna odpowiedź: 17,7 V
Napięcie 25 V na wyjściu zasilacza nieobciążonego to napięcie stałe po wyprostowaniu i filtracji. Napięcie transformatora (Usk) wynosi około 17,7 V, ponieważ przy wyprostowaniu napięcie AC jest podnoszone o wartość…
Na rysunku przedstawiono schemat stabilizacji PLL w formie ponumerowanych ale nie opisanych bloków. Blok 2 to:

Poprawna odpowiedź: dzielnik
Blok 2 w schemacie stabilizacji PLL to dzielnik częstotliwości, ponieważ jego rolą jest zmniejszenie częstotliwości sygnału wejściowego, aby dopasować ją do częstotliwości sygnału z generatora wzorca. Umożliwia to…
Na rysunku przedstawiono schemat stabilizacji PLL w formie ponumerowanych ale nie opisanych bloków. Blok 3 to:

Poprawna odpowiedź: komparator fazy
Blok 3 to komparator fazy, ponieważ jego głównym zadaniem w stabilizacji PLL (Phase Locked Loop) jest porównywanie fazy sygnałów wejściowych. Komparator fazy generuje sygnał błędu na podstawie różnicy faz, co pozwala…
Na rysunku przedstawiono schemat stabilizacji PLL w formie ponumerowanych ale nie opisanych bloków. Blok 5 to:

Poprawna odpowiedź: dzielnik częstotliwości wzorca
Blok 5 to dzielnik częstotliwości wzorca, ponieważ w układzie PLL (Phase-Locked Loop) jego rolą jest dzielenie częstotliwości sygnału wzorcowego, aby dopasować go do częstotliwości sygnału wyjściowego generowanego…
Na rysunku przedstawiono schemat stabilizacji PLL w formie ponumerowanych ale nie opisanych bloków. Blok 6 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz błędu
Blok 6 to wzmacniacz błędu, ponieważ w systemie PLL (Phase-Locked Loop) odpowiada on za amplifikację różnicy fazy między sygnałem referencyjnym a sygnałem wyjściowym, co pozwala na skuteczniejsze dostosowanie…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 1 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz w.cz.
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM, który składa się z kilku bloków funkcjonalnych. W tym kontekście blok 1, oznaczany jako wzmacniacz w.cz. (wysokiej częstotliwości), ma za…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 3 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz I pośredniej cz. 10,7 MHz
Wzmacniacz I pośredniej cz. 10,7 MHz jest odpowiedzią poprawną, ponieważ w odbiorniku superheterodynowym służy do wzmocnienia sygnału po jego przekształceniu na częstotliwość pośrednią (w tym przypadku 10,7 MHz)…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 4 to:

Poprawna odpowiedź: II mieszacz
Na podstawie schematu blokowego odbiornika superheterodynowego, blok 4 odpowiada za przemianę częstotliwości sygnału, co jest rolą II mieszacza. Wzmacniacz akustyczny służy do wzmacniania sygnałów audio, a blokada…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 5 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz II p.cz. 455 kHz
W odbiorniku superheterodynowym FM z podwójną przemianą częstotliwości, po pierwszej przemianie częstotliwości, sygnał jest przekazywany do wzmacniacza II p.cz. 455 kHz, który wzmacnia sygnał o zredukowanej…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 6 to:

Poprawna odpowiedź: detektor FM
Blok 6 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego FM pełni rolę detektora FM, ponieważ jego zadaniem jest demodulacja sygnału FM, czyli przekształcenie zmiany częstotliwości w sygnał audio.
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 7 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz akustyczny
Blok 7 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego FM to wzmacniacz akustyczny, ponieważ jego zadaniem jest wzmacnianie sygnału audio (dźwiękowego) przed jego wysłaniem do głośnika. Wzmacniacz II p. cz. 455 kHz…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 8 to:

Poprawna odpowiedź: blokada szumów
Blokada szumów w odbiorniku superheterodynowym FM jest używana do redukcji szumów i zakłóceń przy odbiorze sygnału FM, co jest szczególnie ważne w przypadku sygnałów o niskiej amplitudzie. Jej zadaniem jest poprawienie…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 9 to:

Poprawna odpowiedź: II heterodyna stała
Blok 9 w odbiorniku superheterodynowym FM pracującym w paśmie 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości to II heterodyna stała, ponieważ jest to część schematu, która generuje stałą częstotliwość, niezbędną do…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 10 to:

Poprawna odpowiedź: I heterodyna kwarcowa
Blok 10 w schemacie odbiornika superheterodynowego FM oznacza "I heterodynę kwarcową" ponieważ jest odpowiedzialny za generowanie stabilnej częstotliwości sygnału heterodynowego, co jest kluczowe w odbiornikach…
Zasilacz dostarcza do stopnia końcowego nadajnika napięcie 500 V i prąd 200 mA. Jaka jest sprawność energetyczna stopnia końcowego, jeżeli na wyjściu zmierzyliśmy moc PEP = 40 W?
Poprawna odpowiedź: 40%
Najpierw obliczamy moc pobieraną z zasilacza
Na wyjściu transformatora sieciowego napięcie skuteczne jest równe 300 V. Czy w prostowniku jednopołówkowym można użyć diody wytrzymującej napięcie wsteczne 400 V?
Poprawna odpowiedź: nie
Nie, ponieważ w przypadku prostownika jednopołówkowego napięcie wsteczne na diodzie może osiągnąć wartość nawet o 1,4 razy większą od napięcia skutecznego na wyjściu transformatora, co daje około 420 V (300 V * √2)…
Kondensator elektrolityczny 10µF został naładowany do napięcia 10V i odłączony od zasilacza. Dołączony do jego końcówek woltomierz wskazuje systematyczny spadek napięcia. Co może być przyczyną tego spadku:
Poprawna odpowiedź: oporność wewnętrzna woltomierza
Spadek napięcia na kondensatorze elektrolitycznym po odłączeniu od zasilacza jest spowodowany opornością wewnętrzną woltomierza. Woltomierz, mimo że ma wysoką oporność, nadal pobiera niewielki prąd z kondensatora, co…
Zasilacz dostarcza do stopnia końcowego nadajnika napięcie 100 V i prąd 1 A. Jaka jest sprawność energetyczna stopnia końcowego, jeżeli na wyjściu zmierzyliśmy moc PEP = 40 W?
Poprawna odpowiedź: 40%
Moc pobierana z zasilacza