Odbiorniki radiowe: pytania na egzamin krótkofalarski
W odbiorniku superheterodynowym mieszacz przenosi odbierany sygnał na stałą częstotliwość pośrednią, na której pracują filtry i główne wzmocnienie. Odbiornik homodynowy przemienia sygnał od razu na pasmo akustyczne.
Duża część pytań opiera się na schematach blokowych, gdzie trzeba rozpoznać funkcję wskazanego bloku. Warto znać kolejność stopni w torze odbiorczym oraz pojęcia czułości i selektywności.
Pytania z odpowiedziami (40)
Modulacja CW nazywana jest modulacją wąskopasmową, czy zatem jest możliwe dowolne zawężanie filtra wejściowego odbiornika celem odcięcia bocznych sygnałów niepożądanych?
Poprawna odpowiedź: nie można, poniżej pewnej wartości szerokości filtra sygnał staje się nieczytelny
Zbyt wąski filtr może spowodować, że sygnał będzie zniekształcony lub zaniknie, co uniemożliwi jego poprawne odbieranie.
Który termin opisuje zdolność odbiornika do wyodrębnienia spośród różnych sygnałów doprowadzonych do wejścia odbiornika tylko sygnału o takiej częstotliwości, na którą jest nastrojony:
Poprawna odpowiedź: selektywność
Selektywność to zdolność odbiornika do wyodrębnienia sygnału o określonej częstotliwości z różnych sygnałów, co oznacza, że potrafi on “wybrać” ten jeden sygnał spośród innych. Współczynnik dyskryminacji odnosi się do…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą. Blok 1 to:

Poprawna odpowiedź: filtr wejściowy
Blok 1 w odbiorniku superheterodynowym AM z pojedynczą przemianą to filtr wejściowy, ponieważ jego główną funkcją jest selekcja i wzmocnienie sygnałów radiowych w danym zakresie częstotliwości, zanim zostaną one…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą. Blok 5 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz akustyczny
Blok 5 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą to wzmacniacz akustyczny, ponieważ jego zadaniem jest wzmocnienie sygnału audio po detekcji, aby uzyskać dźwięk na wyjściu…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 1 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz w.cz.
Odpowiedzią na to pytanie jest "wzmacniacz w.cz." ponieważ w schemacie odbiornika superheterodynowego blok 1 zazwyczaj odpowiada za wzmocnienie sygnałów o wysokiej częstotliwości (w.cz. – wysoka częstotliwość), które…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 9 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz akustyczny
Blok 9 w odbiorniku superheterodynowym AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości to wzmacniacz akustyczny, ponieważ jego zadaniem jest wzmocnienie sygnału audio, który jest przesyłany do głośnika lub słuchawek…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika homodynowego CW i SSB, na jedno pasmo amatorskie. Blok 1 to:

Poprawna odpowiedź: filtr wejściowy
Blok 2 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego FM to I mieszacz, ponieważ jego zadaniem jest mieszanie sygnału odbieranego z sygnałem lokalnym, co pozwala na uzyskanie pierwszej przetworzonej częstotliwości…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 2 to:

Poprawna odpowiedź: I mieszacz
Blok 2 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego FM to I mieszacz, ponieważ jego zadaniem jest mieszanie sygnału odbieranego z sygnałem lokalnym, co pozwala na uzyskanie pierwszej przetworzonej częstotliwości…
Napięcie na wejściu odbiornika o oporności 50 om wynosi 10 µV. Napięcie to wzrosło do 100 µV. O ile wzrosło napięcie wyrażone w dB?
Poprawna odpowiedź: o 20 dB
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą. Blok 2 to:

Poprawna odpowiedź: mieszacz
W odbiorniku superheterodynowym AM z pojedynczą przemianą blok 2 to mieszacz, ponieważ jego zadaniem jest łączenie sygnału odbieranego (na przykład z anteny) z sygnałem lokalnym generowanym przez oscylator.
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą. Blok 3 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz pośredniej cz.
Blok 3 w odbiorniku superheterodynowym AM z pojedynczą przemianą to wzmacniacz pośredniej częstotliwości (IF). Jego zadaniem jest wzmocnienie sygnału na częstotliwości pośredniej, co poprawia jakość odbioru oraz…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą. Blok 4 to:

Poprawna odpowiedź: detektor AM
Na rysunku schematu blokowego odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą blok 4 to detektor AM, ponieważ jego zadaniem jest demodulacja sygnału AM. To właśnie detektor AM przekształca sygnał odbierany w…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM z pojedynczą przemianą. Blok 6 to:

Poprawna odpowiedź: heterodyna
W odbiorniku superheterodynowym AM z pojedynczą przemianą blok 6 to heterodyna, ponieważ jest to segment, który wprowadza sygnał lokalnej częstotliwości (oscylatora) do sygnału odbieranego, co umożliwia konwersję…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 2 to:

Poprawna odpowiedź: I mieszacz
Blok 2 w schemacie odbiornika superheterodynowego z podwójną przemianą częstotliwości to I mieszacz, ponieważ jego zadaniem jest przekształcenie sygnału radiowego na niższe częstotliwości po pierwszej przemianie…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 3 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz I pośredniej cz.
Blok 3 w schemacie odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości to wzmacniacz I pośredniej częstotliwości. Jego zadaniem jest wzmacnianie sygnału po przetworzeniu na pierwszą…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 4 to:

Poprawna odpowiedź: II mieszacz
Blok 4 w schemacie odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości to II mieszacz, ponieważ jego zadaniem jest konwersja częstotliwości sygnału pośredniego (pierwszej przemiany) na niższy…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 5 to:

Poprawna odpowiedź: II heterodyna stała
W odbiorniku superheterodynowym blok 5 pełni funkcję heterodyny stałej, która generuje sygnał o stałej częstotliwości do mieszania z sygnałem wejściowym. Dzięki temu możliwa jest konwersja częstotliwości sygnału…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 6 to:

Poprawna odpowiedź: filtr przełączany II p.cz.
W odbiorniku superheterodynowym z podwójną przemianą częstotliwości, blok 6 odpowiada za selekcję i wzmocnienie sygnałów w określonym zakresie częstotliwości po pierwszej konwersji. Filtr przełączany II p.cz. pozwala…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 7 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz II pośredniej cz.
W odbiorniku superheterodynowym z podwójną przemianą częstotliwości, blok 7 zazwyczaj jest wzmacniaczem II pośredniej częstotliwości (IF). Jego zadaniem jest amplifikacja sygnału na drugiej częstotliwości pośredniej…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 8 to:

Poprawna odpowiedź: detektor AM, CW, SSB
Blok 8 w odbiorniku superheterodynowym AM, CW, SSB pełni funkcję detektora, który demoduluje sygnał zmodulowany amplitudowo (AM), ciągłym falom (CW) oraz jedną boczną falę (SSB).
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 10 to:

Poprawna odpowiedź: BFO
Blok 10 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości to BFO (Beat Frequency Oscillator). BFO służy do wytwarzania sygnału referencyjnego, który umożliwia…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości. Blok 11 to:

Poprawna odpowiedź: I heterodyna strojona
Blok 11 w odbiorniku superheterodynowym AM, CW, SSB z podwójną przemianą częstotliwości to I heterodyna strojona, ponieważ jest to element, który generuje zestrojoną częstotliwość w celu pomocy w demodulacji sygnału…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika homodynowego CW i SSB, na jedno pasmo amatorskie. Blok 2 to:

Poprawna odpowiedź: mieszacz zrównoważony
W schemacie blokowym odbiornika homodynowego CW i SSB blok 2 jest mieszaczem zrównoważonym, ponieważ jego rolą jest łączenie sygnału nośnej z sygnałem odbieranym w celu uzyskania sygnału pośredniego
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika homodynowego CW i SSB, na jedno pasmo amatorskie. Blok 3 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz akustyczny
Blok 3 w schemacie odbiornika homodynowego CW i SSB to wzmacniacz akustyczny, ponieważ jego zadaniem jest przetwarzanie sygnału elektrycznego na dźwięk, który jest słyszalny dla użytkownika. Heterodyna zajmuje się…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika homodynowego CW i SSB, na jedno pasmo amatorskie. Blok 4 to:

Poprawna odpowiedź: heterodyna
Blok 4 w schemacie odbiornika homodynowego odnosi się do heterodyny, ponieważ jest to element, który generuje sygnał lokalny, mieszający go z sygnałem z anteny, co umożliwia przekształcenie częstotliwości odbieranego…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 1 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz w.cz.
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM, który składa się z kilku bloków funkcjonalnych. W tym kontekście blok 1, oznaczany jako wzmacniacz w.cz. (wysokiej częstotliwości), ma za…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 3 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz I pośredniej cz. 10,7 MHz
Wzmacniacz I pośredniej cz. 10,7 MHz jest odpowiedzią poprawną, ponieważ w odbiorniku superheterodynowym służy do wzmocnienia sygnału po jego przekształceniu na częstotliwość pośrednią (w tym przypadku 10,7 MHz)…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 4 to:

Poprawna odpowiedź: II mieszacz
Na podstawie schematu blokowego odbiornika superheterodynowego, blok 4 odpowiada za przemianę częstotliwości sygnału, co jest rolą II mieszacza. Wzmacniacz akustyczny służy do wzmacniania sygnałów audio, a blokada…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 5 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz II p.cz. 455 kHz
W odbiorniku superheterodynowym FM z podwójną przemianą częstotliwości, po pierwszej przemianie częstotliwości, sygnał jest przekazywany do wzmacniacza II p.cz. 455 kHz, który wzmacnia sygnał o zredukowanej…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 6 to:

Poprawna odpowiedź: detektor FM
Blok 6 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego FM pełni rolę detektora FM, ponieważ jego zadaniem jest demodulacja sygnału FM, czyli przekształcenie zmiany częstotliwości w sygnał audio.
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 7 to:

Poprawna odpowiedź: wzmacniacz akustyczny
Blok 7 w schemacie blokowym odbiornika superheterodynowego FM to wzmacniacz akustyczny, ponieważ jego zadaniem jest wzmacnianie sygnału audio (dźwiękowego) przed jego wysłaniem do głośnika. Wzmacniacz II p. cz. 455 kHz…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 8 to:

Poprawna odpowiedź: blokada szumów
Blokada szumów w odbiorniku superheterodynowym FM jest używana do redukcji szumów i zakłóceń przy odbiorze sygnału FM, co jest szczególnie ważne w przypadku sygnałów o niskiej amplitudzie. Jej zadaniem jest poprawienie…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 9 to:

Poprawna odpowiedź: II heterodyna stała
Blok 9 w odbiorniku superheterodynowym FM pracującym w paśmie 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości to II heterodyna stała, ponieważ jest to część schematu, która generuje stałą częstotliwość, niezbędną do…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy odbiornika superheterodynowego FM na pasmo 144 MHz z podwójną przemianą częstotliwości, pracującego w kanałach fonicznych, stabilizowany kwarcami. Blok 10 to:

Poprawna odpowiedź: I heterodyna kwarcowa
Blok 10 w schemacie odbiornika superheterodynowego FM oznacza "I heterodynę kwarcową" ponieważ jest odpowiedzialny za generowanie stabilnej częstotliwości sygnału heterodynowego, co jest kluczowe w odbiornikach…
Filtr antyaliasingowy w odbiorniku SDR może być zrealizowany jako:
Poprawna odpowiedź: filtr sprzętowy
Filtr antyaliasingowy w odbiorniku SDR (Software Defined Radio) ma na celu zapobieganie aliasingowi przed przetworzeniem sygnału. Realizacja go jako filtru sprzętowego jest preferowana, ponieważ zapewnia skuteczną…
Odbiornik homodynowy od superheteredynowego odróżnia:
Poprawna odpowiedź: brak częstotliwości pośredniej (jest równa 0)
Odbiornik homodynowy różni się od superheterodynowego tym, że w odbiorniku homodynowym nie stosuje się częstotliwości pośredniej (IF), ponieważ sygnał jest demodulowany bezpośrednio na częstotliwości nośnej, co…
Włączenie tłumika w odbiorniku spowoduje:
Poprawna odpowiedź: poprawę odporności odbiornika na silne sygnały
Włączenie tłumika w odbiorniku powoduje osłabienie sygnału wejściowego, co zmniejsza wpływ silnych sygnałów na odbiornik. To z kolei poprawia jego odporność na przesterowanie, co jest kluczowe w sytuacjach, gdy obok…
Szumy własne odbiornika mają:
Poprawna odpowiedź: znaczenie na falach ultrakrótkich i mikrofalach, gdyż szum atmosferyczny jest tam bardzo słaby
Szumy własne odbiornika są kluczowe na falach ultrakrótkich i mikrofalach, ponieważ w tych zakresach szum atmosferyczny jest minimalny. Dzięki temu, odbiorniki mogą efektywnie odbierać słabe sygnały, co poprawia jakość…
Jakie zjawisko jest odpowiedzialne za zakłócenia słyszalne w radioodbiorniku jako dziwne dźwięki nałożone na sygnał stacji radiofonicznej FM:
Poprawna odpowiedź: intermodulacja w obwodach wejściowych odbiornika FM
Intermodulacja w obwodach wejściowych odbiornika FM jest odpowiedzialna za zakłócenia słyszalne, ponieważ dochodzi do tworzenia nowych częstotliwości w wyniku nieliniowych reakcji na różne sygnały radiowe. Gdy różne…
Odbiornik został uszkodzony przez silny sygnał z anteny, pochodzący z pracującego w bezpośredniej bliskości nadajnika dużej mocy. Przyczyną uszkodzenia mogło być:
Poprawna odpowiedź: wyindukowanie silnego sygnału w.cz. w antenie odbiorczej
Silny sygnał z nadajnika dużej mocy może zakłócać działanie odbiornika, prowadząc do jego uszkodzenia. W bliskiej odległości od nadajnika, antena odbiorcza może zbierać wzmacniany sygnał, co skutkuje nadmiernym…