Nadajniki: pytania na egzamin krótkofalarski
Sprawność nadajnika to stosunek mocy wyjściowej do mocy pobieranej z zasilacza. Moc PEP oznacza średnią moc w okresie częstotliwości radiowej przy największej amplitudzie obwiedni i można ją wyliczyć z napięcia zmierzonego oscyloskopem.
Tak jak przy odbiornikach, często trzeba rozpoznać blok na schemacie. Pytania obejmują nadajniki telegraficzne, stopnie mocy i generatory.
Pytania z odpowiedziami (23)
Na skali S-metru jedna jednostka odpowiada wzrostowi odbieranego sygnału o 6 dB. Aby sygnał odbierany przez naszego korespondenta wzrósł z S7 do S9, moc nadajnika należy zwiększyć:
Poprawna odpowiedź: szesnastokrotnie
Korzystamy z definicji decybela
Na wejście analizatora widma można bezpiecznie podać sygnał o mocy 20 dBm. Jakiego tłumika należy użyć, by nie uszkodzić przyrządu badając sygnał wyjściowy nadajnika o mocy 100 W:
Poprawna odpowiedź: co najmniej 30 dB
Przeliczamy 100W (100 000mW) na dBm
Nadajnik o mocy wyjściowej 100 W pobiera z zasilacza 280 W. Jego sprawność wynosi około:
Poprawna odpowiedź: 36%
Sprawność liczymy ze wzoru
Jaką moc PEP dostarcza nadajnik, jeśli napięcie międzyszczytowe (peak to peak) zmierzone oscyloskopem na sztucznym obciążeniu 50 Ω wynosi 200 V?
Poprawna odpowiedź: 100 W
Ile mocy zostaje wypromieniowane przez antenę, jeśli miernik mocy podłączony pomiędzy nadajnik a antenę wskazuje 100 W mocy padającej i 30 W mocy odbitej?
Poprawna odpowiedź: 70 W
Moc wypromieniowana przez antenę obliczamy jako moc padającą minus moc odbita. W tym przypadku mamy: Moc wypromieniowana = Moc padająca - Moc odbita Moc wypromieniowana = 100 W - 30 W = 70 W Dlatego poprawną…
Która z podanych mocy PEP odpowiada napięciu maksymalnemu Umax = 100 V, zmierzonemu oscyloskopem na wyjściu nadajnika, na obciążeniu 50Ω ?
Poprawna odpowiedź: 100 W
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy nadajnika telegraficznego na jedno pasmo amatorskie. Blok 4 to:

Poprawna odpowiedź: filtr wyjściowy
Blok 4 w nadajniku telegraficznym na jedno pasmo amatorskie to filtr wyjściowy, ponieważ jego zadaniem jest eliminacja niepożądanych harmonicznych i szumów z sygnału wyjściowego, zapewniając czystość i jakość…
Na rysunku przedstawiono schemat blokowy nadajnika telegraficznego na kilka pasm amatorskich z powielaniem częstotliwości. Blok 1 to:

Poprawna odpowiedź: oscylator (VFO)
Blok 1 to oscylator (VFO), ponieważ jego główną funkcją jest generowanie sygnałów o określonej częstotliwości. W kontekście nadajnika telegraficznego, oscylator generuje sygnał podstawowy, który następnie jest…
Jakim przyrządem mierzymy dopasowanie anteny do nadajnika?
Poprawna odpowiedź: za pomocą reflektometru
Reflektometr mierzy współczynnik odbicia fali elektromagnetycznej, co pozwala ocenić, jak dobrze antena jest dopasowana do nadajnika.
Zasilacz nadajnika dostarcza do stopnia końcowego nadajnika napięcie 20 V i prąd 5 A. Jaka jest sprawność energetyczna stopnia końcowego w %, jeżeli na wyjściu zmierzyliśmy moc PEP = 40 W?
Poprawna odpowiedź: 40 %
Moc pobierana z zasilacza to
Dlaczego do detekcji sygnałów telegrafii CW używamy pomocniczego generatora BFO?
Poprawna odpowiedź: musimy wytworzyć słyszalne dudnienia z niemodulowanym sygnałem CW
Detektor mnożący i pomocniczy generator BFO (Beat Frequency Oscillator) są używane w detekcji sygnałów telegrafii CW, ponieważ sygnał CW jest jednolitą falą nośną, co sprawia, że jest trudny do usłyszenia. Wytwarzając…
Bezpośrednia synteza cyfrowa (DDS) generuje przebieg przez:
Poprawna odpowiedź: użycie przetwornika cyfrowo-analogowego
Bezpośrednia synteza cyfrowa (DDS) generuje przebieg przez użycie przetwornika cyfrowo-analogowego (DAC), ponieważ DDS wytwarza sygnał cyfrowy, który następnie jest przetwarzany na sygnał analogowy przez DAC. To…
Kabel koncentryczny o długości 100m, przy częstotliwości 144MHz wprowadza tłumienie 12dB. Długość kabla pomiędzy nadajnikiem 100 W a anteną wynosi 50 m. Jaka część tej mocy zostanie doprowadzona do anteny?
Poprawna odpowiedź: 25%
Dla 50 m kabla tłumienie będzie o połowę mniejsze
Generator BFO jest niezbędny do odbioru:
Poprawna odpowiedź: sygnałów telegraficznych (A1) i modulacji amplitudy ze zredukowaną falą nośną
Generator BFO (Beat Frequency Oscillator) jest niezbędny do odbioru sygnałów telegraficznych (A1) oraz modulacji amplitudy ze zredukowaną falą nośną, ponieważ te typy modulacji nie mają pełnej falowej nośnej, co…
Moc wyjściową nadajnika FM podano w dBW i wynosi ona 13 dBW. Ile to jest w watach?
Poprawna odpowiedź: 20 W
Przeliczamy dBW na waty ze wzoru
Zasilacz dostarcza do stopnia końcowego nadajnika napięcie 500 V i prąd 200 mA. Jaka jest sprawność energetyczna stopnia końcowego, jeżeli na wyjściu zmierzyliśmy moc PEP = 40 W?
Poprawna odpowiedź: 40%
Najpierw obliczamy moc pobieraną z zasilacza
Która z podanych mocy PEP odpowiada napięciu maksymalnemu Umax = 100 V, zmierzonemu oscyloskopem na wyjściu nadajnika, na obciążeniu 50 omów (zakładamy sygnał sinusoidalny)?
Poprawna odpowiedź: 100 W
Nadajnik połączono kablem koncentrycznym ze sztucznym obciążeniem. Prąd płynący w ekranie kabla koncentrycznego ma wartość:
Poprawna odpowiedź: taką samą, jak prąd płynący w środkowej żyle
W kablu koncentrycznym prąd w ekranie (żyle zewnętrznej) i w środkowej żyle przepływa w przeciwnych kierunkach. Jednak całkowity prąd w układzie wynosi zero, co oznacza, że wartości prądów w obu żyłach są równe, ale…
Pomiar SWR przy nadajniku wskazał wartość 1:1,5, ale mamy podejrzenie, że dopasowanie anteny jest niewłaściwe. Co może być przyczyną?
Poprawna odpowiedź: tłumienie linii zasilającej
Wartość SWR 1:1,5 wskazuje, że część sygnału odbija się od anteny, co sugeruje, że może być ona niedopasowana, mimo że SWR nie jest krytycznie wysoka. Możliwą przyczyną takiej sytuacji jest tłumienie linii zasilającej…
Nadajnik został dołączony do anteny fiderem o całkowitym tłumieniu 5dB. Co wówczas zaobserwujemy:
Poprawna odpowiedź: stratę około 70% mocy nadajnika
Z definicji decybela
Co pokazuje reflektometr dołączony między wyjście nadajnika a kabel antenowy?
Poprawna odpowiedź: dopasowanie linii zasilającej
Reflektometr służy do pomiaru współczynnika odbicia, który pomaga ustalić, czy impedancja linii zasilającej oraz anteny jest dopasowana. Gdy impedancje są dobrze dopasowane, minimalizuje to straty mocy i problemy z…
Odbiornik został uszkodzony przez silny sygnał z anteny, pochodzący z pracującego w bezpośredniej bliskości nadajnika dużej mocy. Przyczyną uszkodzenia mogło być:
Poprawna odpowiedź: wyindukowanie silnego sygnału w.cz. w antenie odbiorczej
Silny sygnał z nadajnika dużej mocy może zakłócać działanie odbiornika, prowadząc do jego uszkodzenia. W bliskiej odległości od nadajnika, antena odbiorcza może zbierać wzmacniany sygnał, co skutkuje nadmiernym…
Zasilacz dostarcza do stopnia końcowego nadajnika napięcie 100 V i prąd 1 A. Jaka jest sprawność energetyczna stopnia końcowego, jeżeli na wyjściu zmierzyliśmy moc PEP = 40 W?
Poprawna odpowiedź: 40%
Moc pobierana z zasilacza