Kondensatory, cewki i rezonans: pytania na egzamin krótkofalarski
Reaktancja kondensatora maleje ze wzrostem częstotliwości, a reaktancja cewki rośnie. W rezonansie obie reaktancje są równe co do wartości, a częstotliwość rezonansową opisuje wzór f = 1 / (2π√(LC)).
Obwody LC są podstawą filtrów, które w radiostacji wybierają pożądany sygnał i tłumią pozostałe. Pytania dotyczą także łączenia kondensatorów, jednostek impedancji i zależności fazowych między prądem a napięciem.
Pytania z odpowiedziami (37)
Przez kondensator o impedancji 10 Ω płynie prąd przemienny o częstotliwości 50Hz i wartości 2A. Jaki będzie spadek napięcia na kondensatorze?
Poprawna odpowiedź: 20 V
Zadanie liczymy korzystając z prawa Ohma
Która z cech łączy szeregowy obwód rezonansowy LC z typową anteną (dipol półfalowy):
Poprawna odpowiedź: w rezonansie stanowią tylko rezystancję
W obwodzie rezonansowym LC oraz dipolu półfalowym w rezonansie zestawione są tylko rezystancje, ponieważ ich reaktancje (indukcyjna i pojemnościowa) znoszą się nawzajem. Oznacza to, że impedancja obwodu jest czysto…
Jaka jest zależność fazowa między przepływającym prądem a napięciem w szeregowym obwodzie rezonansowym w rezonansie?
Poprawna odpowiedź: napięcie i prąd są zgodne w fazie
W szeregowym obwodzie rezonansowym, przy rezonansie, impedancja obwodu osiąga minimum, a reaktancje (indukcyjna i pojemnościowa) się znoszą. W takim przypadku prąd i napięcie są zgodne w fazie, co oznacza, że osiągają…
Modulacja CW nazywana jest modulacją wąskopasmową, czy zatem jest możliwe dowolne zawężanie filtra wejściowego odbiornika celem odcięcia bocznych sygnałów niepożądanych?
Poprawna odpowiedź: nie można, poniżej pewnej wartości szerokości filtra sygnał staje się nieczytelny
Zbyt wąski filtr może spowodować, że sygnał będzie zniekształcony lub zaniknie, co uniemożliwi jego poprawne odbieranie.
Szeregowy obwód rezonansowy LC połączony w szereg z obciążeniem stanowi:
Poprawna odpowiedź: filtr pasmowoprzepustowy
Szeregowy obwód rezonansowy LC działa jako filtr pasmowoprzepustowy, ponieważ pozwala na przepływ sygnałów o częstotliwości zbliżonej do częstotliwości rezonansowej, a tłumi sygnały o niższych i wyższych…
Jakie zalety sprawiają, że filtry kwarcowe stosowane są w torze p. cz.?
Poprawna odpowiedź: duża stromość zboczy charakterystyki częstotliwościowej pozwala na uzyskanie dobrej selektywności
Filtry kwarcowe charakteryzują się wysoką stromością zboczy swojej charakterystyki częstotliwościowej. Oznacza to, że potrafią skutecznie oddzielać sygnały o różnych częstotliwościach, co przekłada się na wysoką…
Co jest jednostką impedancji?
Poprawna odpowiedź: om
Impedancja jest miarą oporu, jaki stawia obwód elektryczny przy przepływie prądu zmiennego. Omy są jednostką oporu elektrycznego, a impedancja rozciąga tę koncepcję na prąd zmienny, uwzględniając również reaktancję.
Do cewki powietrznej 100 µH wkładamy rdzeń ferrytowy o względnej przenikalności µ = 10. Ile wyniesie indukcyjność cewki?
Poprawna odpowiedź: wzrośnie do 1000 µH
Są dwie cewki powietrzne. Przy tej samej średnicy i liczbie zwojów, L1 jest nawinięta drutem dwa razy grubszym niż L2. Która z nich ma większą dobroć Q?
Poprawna odpowiedź: cewka L1
Dobroć Q cewki jest określona jako stosunek reaktancji indukcyjnej do oporu. Cewka L1, nawinięta grubszym drutem, ma mniejszy opór elektryczny niż L2, co zwiększa jej dobroć. Z tego powodu cewka L1 ma większą dobroć Q…
Kondensator mikowy ma pojemność 6800 pF, i napięcie pracy 500V. Czy można go zastosować w miejsce kondensatora 6,8 nF o napięciu pracy 250 V?
Poprawna odpowiedź: tak, można
Tak, można. Kondensator mikowy o pojemności 6800 pF (czyli 6,8 nF) może zastąpić kondensator 6,8 nF, a jego wyższe napięcie pracy 500 V sprawia, że jest to bezpieczniejsza opcja w układzie, gdzie pracuje kondensator…
W obwodzie prądu zmiennego przy tej samej częstotliwości zmieniono kondensator 2200 pF na 22 nF. Ile razy zmniejszyła się reaktancja Xc?
Poprawna odpowiedź: 10 razy
Mamy dwa kondensatory o pojemności jeden 4,7 nF a drugi 300 pF. Jak należy je połączyć by uzyskać pojemność 5000 pF?
Poprawna odpowiedź: równolegle
Należy połączyć kondensatory równolegle, ponieważ wtedy ich pojemności się sumują
W układzie były trzy kondensatory po 30 µF połączone szeregowo . Każdy z nich ma napięcie pracy 100V. Czy możemy je zastąpić jednym kondensatorem 10 µF, jeśli tak, to jakie musi mieć napięcie pracy?
Poprawna odpowiedź: możemy, stosując kondensator na napięcie 300 V
Tak, możemy zastąpić trzy kondensatory 30 μF połączone szeregowo jednym kondensatorem 10 μF. W układzie szeregowym sumaryczne napięcie pracy kondensatorów się sumuje, więc dla trzech kondensatorów o napięciu 100 V…
Dwie indukcyjności nie sprzężone mają 30 µH i 60 µH. Ile wynosi indukcyjność zastępcza przy połączeniu szeregowym tych indukcyjności?
Poprawna odpowiedź: 90 µH
Przy połączeniu szeregowym niesprzężonych cewek indukcyjności się sumują
Obwód rezonansowy równoległy LC w punkcie rezonansu przedstawia impedancję:
Poprawna odpowiedź: rzeczywistą omową
Obwód rezonansowy równoległy LC w punkcie rezonansu ma impedancję równą wartościom rzeczywistym, ponieważ reaktancje indukcyjna i pojemnościowa znoszą się nawzajem. W efekcie, w rezonansie cała energia w obwodzie jest…
Mamy obwód rezonansowy o częstotliwości 3,5 MHz. W jego skład wchodzi pojemność C = 400 pF. Jaką pojemność należy dołączyć zamiast C, by przestroić obwód na 7 MHz?
Poprawna odpowiedź: 100 pF
Częstotliwość rezonansowa wynosi
Obwód rezonansowy na częstotliwość 14 MHz ma dobroć Q=100. Jaka jest szerokość pasma tego obwodu rezonansowego?
Poprawna odpowiedź: 140 kHz
Szerokość pasma obwodu rezonansowego obliczamy ze wzoru
Napięcie na wyjściu zasilacza nieobciążonego z filtrem pojemnościowym, wynosi 25 V. Jakie jest napięcie Usk transformatora zasilającego diody?
Poprawna odpowiedź: 17,7 V
Napięcie 25 V na wyjściu zasilacza nieobciążonego to napięcie stałe po wyprostowaniu i filtracji. Napięcie transformatora (Usk) wynosi około 17,7 V, ponieważ przy wyprostowaniu napięcie AC jest podnoszone o wartość…
Wzmacniacz wysokiej częstotliwości obciążony obwodem rezonansowym jest:
Poprawna odpowiedź: wzmacniaczem selektywnym
Wzmacniacz wysokiej częstotliwości obciążony obwodem rezonansowym działa jak wzmacniacz selektywny, ponieważ obwód rezonansowy pozwala na amplifikację tylko sygnałów o określonej częstotliwości, a inne częstotliwości…
Na rysunku przedstawiono schemat detektora diodowego. Jaką rolę spełnia w nim kondensator C1?

Poprawna odpowiedź: jest kondensatorem filtrującym prądy w.cz.
Kondensator C1 w detektorze diodowym pełni rolę kondensatora filtrującego prądy w.cz. Jego zadaniem jest wygładzanie sygnału, eliminując szumy i zakłócenia, co pozwala na uzyskanie czystszego sygnału audio. Dzięki temu…
Jak zmienia się impedancja dipola półfalowego, gdy obniżamy wysokość jego zawieszenia?
Poprawna odpowiedź: maleje.
Impedancja dipola półfalowego maleje przy obniżaniu wysokości jego zawieszenia, ponieważ wpływa na to bliskość do ziemi, co zwiększa wpływ dielektryka gruntu na pole elektromagnetyczne.
Akumulator ma pojemność 20Ah i pozwala na pracę pełną mocą radiostacji, która pobiera średnio około 5A. Czy taki akumulator wystarczy na trzygodzinną pracę tej radiostacji?
Poprawna odpowiedź: wystarczy, z pewnym zapasem
Akumulator ma pojemność 20Ah, co oznacza, że może dostarczać 20A przez 1 godzinę lub 5A przez 4 godziny. Radiostacja pobiera 5A, więc na trzy godziny potrzeba 15Ah (5A x 3h). Ponieważ akumulator ma pojemność 20Ah…
Filtr antyaliasingowy w odbiorniku SDR może być zrealizowany jako:
Poprawna odpowiedź: filtr sprzętowy
Filtr antyaliasingowy w odbiorniku SDR (Software Defined Radio) ma na celu zapobieganie aliasingowi przed przetworzeniem sygnału. Realizacja go jako filtru sprzętowego jest preferowana, ponieważ zapewnia skuteczną…
W kondensatorze energia jest magazynowana w:
Poprawna odpowiedź: polu elektrycznym
W kondensatorze energia jest magazynowana w polu elektrycznym, ponieważ to właśnie Dzięki naładowanym okładkom kondensatora powstaje pole elektryczne, które przechowuje energię.
W obwodzie prądu przemiennego, przy tej samej częstotliwości, zmieniono kondensator 2200 pF na 22 nF. Ile razy zmniejszyła się reaktancja kondensatora?
Poprawna odpowiedź: 10 razy
Reaktancja kondensatora wynosi
Mamy dwa kondensatory o pojemności 4,7 nF oraz 300 pF. Jak należy je połączyć, by uzyskać pojemność 5000 pF?
Poprawna odpowiedź: równolegle
Należy połączyć kondensatory równolegle, ponieważ wtedy pojemności się sumują
W układzie były trzy kondensatory, każdy po 30 μF, połączone szeregowo. Każdy z nich ma napięcie pracy 100V. Czy możemy je zastąpić jednym kondensatorem 10 μF? Jeśli tak, to o jakim napięciu pracy?
Poprawna odpowiedź: możemy, stosując kondensator na napięcie 300 V
Tak. Trzy jednakowe kondensatory
Dwie niezależne cewki mają indukcyjności 30 μH i 60 μH. Ile wynosi indukcyjność zastępcza przy połączeniu szeregowym tych cewek?
Poprawna odpowiedź: 90 μH
Dla dwóch niezależnych, niesprzężonych cewek połączonych szeregowo indukcyjności się sumują
Obwód rezonansowy szeregowy LC, w punkcie rezonansu, przedstawia:
Poprawna odpowiedź: tylko rezystancję
W obwodzie rezonansowym szeregowym LC w punkcie rezonansu reaktancje indukcyjna i pojemnościowa znoszą się nawzajem, co oznacza, że ich suma wynosi zero. W rezultacie w obwodzie pozostaje tylko rezystancja, która…
Jeżeli dobroć obwodu rezonansowego Q = 100, to pasmo przy częstotliwości obwodu 14 MHz ma szerokość:
Poprawna odpowiedź: 140 kHz
Szerokość pasma obliczamy ze wzoru
Skrzynka antenowa w układzie T, gdzie szeregowo włączone są kondensatory, a równolegle cewka, jest:
Poprawna odpowiedź: filtrem górnoprzepustowym
Skrzynka antenowa w układzie T, w której szeregowo włączone są kondensatory, a równolegle cewka, działa jako filtr górnoprzepustowy, ponieważ kondensatory blokują niskie częstotliwości, a cewka pozwala na przejście…
Zwiększenie rzędu filtru powoduje:
Poprawna odpowiedź: zwiększenie stromości zbocza
Zwiększenie rzędu filtru powoduje, że jego charakterystyka częstotliwościowa staje się bardziej stroma. Oznacza to, że filtr lepiej tłumi sygnały poniżej lub powyżej określonej częstotliwości, co skutkuje wyraźniejszym…
Jaki jest cel włączenia szeregowo rezystora i kondensatora pomiędzy wejście i wyjście wzmacniacza mocy z tranzystorem w układzie wspólnego źródła?
Poprawna odpowiedź: zwiększenie stabilności wzmacniacza.
Włączenie szeregowo rezystora i kondensatora pomiędzy wejście a wyjście wzmacniacza mocy w układzie wspólnego źródła zwiększa stabilność wzmacniacza poprzez wprowadzenie sprzężenia na wysokich częstotliwościach…
Gdy antena jest w rezonansie, to:
Poprawna odpowiedź: reaktancja jest równa 0 Ω
Reaktancja anteny w rezonansie wynosi 0 Ω, ponieważ w tym stanie impedancja anteny jest czysto rezystancyjna. Oznacza to, że nie ma reakcji pojemnościowej ani indukcyjnej, co sprawia, że moc jest maksymalnie…
Kondensator elektrolityczny 10µF został naładowany do napięcia 10V i odłączony od zasilacza. Dołączony do jego końcówek woltomierz wskazuje systematyczny spadek napięcia. Co może być przyczyną tego spadku:
Poprawna odpowiedź: oporność wewnętrzna woltomierza
Spadek napięcia na kondensatorze elektrolitycznym po odłączeniu od zasilacza jest spowodowany opornością wewnętrzną woltomierza. Woltomierz, mimo że ma wysoką oporność, nadal pobiera niewielki prąd z kondensatora, co…
Jeśli wzmacniacz mocy nie posiada pomiędzy ostatnim stopniem wzmocnienia a wyjściem antenowym filtru dolnoprzepustowego to
Poprawna odpowiedź: może wprowadzać zakłócenia spowodowane przez nieodfiltrowane harmoniczne
Wzmacniacz mocy bez filtru dolnoprzepustowego między ostatnim stopniem wzmocnienia a wyjściem antenowym może wprowadzać zakłócenia, ponieważ nieodfiltrowane harmoniczne (częstotliwości powyżej sygnału roboczego) mogą…
Czy brak filtru przeciwzakłóceniowego na obwodzie zasilania sieciowego może być przyczyną zakłóceń w pracy urządzenia?
Poprawna odpowiedź: zawsze, bez względu na moc
Brak filtru przeciwzakłóceniowego na obwodzie zasilania sieciowego może prowadzić do zakłóceń w pracy urządzenia, ponieważ filtr ma na celu eliminację szumów i zakłóceń elektromagnetycznych, które mogą wpływać na…