Anteny i linie transmisyjne: pytania na egzamin krótkofalarski
Dipol półfalowy ma długość około połowy fali, a antena Yagi dzięki reflektorowi i direktorom skupia promieniowanie w jednym kierunku. Zysk anteny podaje się w dBi względem źródła izotropowego albo w dBd względem dipola.
Gdy antena nie jest dopasowana do linii zasilającej, powstaje fala stojąca, a jej poziom opisuje współczynnik SWR. Dział obejmuje też polaryzację fali, współczynnik skrócenia przewodu i baluny.
Pytania z odpowiedziami (43)
Współczynnikiem skrócenia przewodu nazywamy:
Poprawna odpowiedź: stosunek prędkości rozchodzenia się fali elektromagnetycznej w przewodzie do prędkości światła w próżni
Współczynnik skrócenia można zapisać wzorem
Która z cech łączy szeregowy obwód rezonansowy LC z typową anteną (dipol półfalowy):
Poprawna odpowiedź: w rezonansie stanowią tylko rezystancję
W obwodzie rezonansowym LC oraz dipolu półfalowym w rezonansie zestawione są tylko rezystancje, ponieważ ich reaktancje (indukcyjna i pojemnościowa) znoszą się nawzajem. Oznacza to, że impedancja obwodu jest czysto…
System antenowy dostarcza sygnał na poziomie -20dBm, jest on podłączony do przedwzmacniacza o wzmocnieniu 10dB kablem o tłumieniu 3dB. Jakiej mocy sygnał uzyskamy na wyjściu przedwzmacniacza?
Poprawna odpowiedź: -13 dBm
Po przejściu przez kabel sygnał zostanie osłabiony o 3 dB
Niedopasowanie anteny do linii transmisyjnej powoduje powstanie fali stojącej i w konsekwencji:
Poprawna odpowiedź: odbicia sygnału od miejsca niedopasowania i straty w linii transmisyjnej
Niedopasowanie anteny do linii transmisyjnej prowadzi do odbicia sygnału, ponieważ fale elektromagnetyczne napotykają na zmianę impedancji. To odbicie tworzy fale stojące w linii transmisyjnej, co skutkuje stratami…
Czy antena typu delta, o długości promiennika ~41 m będzie poprawnie działała w paśmie 20 m?
Poprawna odpowiedź: tak, antena typu delta stroi się na kolejnych harmonicznych
Tak, antena typu delta stroi się na kolejnych harmonicznych. Długość promiennika około 41 m odpowiada drugiej harmonice w pasmie 20 m, co umożliwia jej poprawne działanie w tym paśmie.
Co stanie się kiedy nasz korespondent w paśmie 70 cm używa anteny o odmiennej polaryzacji niż nasza?
Poprawna odpowiedź: sygnały mogą być znacznie słabsze
Przy różnej polaryzacji anten odbierany sygnał będzie słabszy. Dla anten liniowych strata zależy od kąta
Ile mocy zostaje wypromieniowane przez antenę, jeśli miernik mocy podłączony pomiędzy nadajnik a antenę wskazuje 100 W mocy padającej i 30 W mocy odbitej?
Poprawna odpowiedź: 70 W
Moc wypromieniowana przez antenę obliczamy jako moc padającą minus moc odbita. W tym przypadku mamy: Moc wypromieniowana = Moc padająca - Moc odbita Moc wypromieniowana = 100 W - 30 W = 70 W Dlatego poprawną…
Jaka jest horyzontalna charakterystyka promieniowania dipola półfalowego zawieszonego poziomo w wolnej przestrzeni?
Poprawna odpowiedź: ósemkowa
Horyzontalna charakterystyka promieniowania dipola półfalowego zawieszonego poziomo w wolnej przestrzeni ma kształt ósemkowy, ponieważ jego promieniowanie koncentruje się w kierunkach prostopadłych do osi dipola. W…
Na rysunku przedstawiona jest antena typu Yagi-Uda. Element 1 to:

Poprawna odpowiedź: reflektor
Reflektor w antenie Yagi-Uda to element, który znajduje się za wibratorem i ma na celu odbicie fal radiowych w kierunku, w którym antena jest skierowana. Dzięki temu wzmacnia sygnał i zwiększa zasięg. Wibrator to…
Na rysunku przedstawiona jest antena typu Yagi-Uda. Element 2 to:

Poprawna odpowiedź: wibrator
Element 2 w antenie Yagi-Uda to wibrator, ponieważ jest to główny element, który przekształca sygnały elektryczne w fale radiowe. Wibrator jest zazwyczaj najbliżej źródła sygnału, podczas gdy direktory i reflektory…
Na rysunku przedstawiona jest antena typu Yagi-Uda. Element 3 to:

Poprawna odpowiedź: I direktor
Element 3 to I direktor, ponieważ w antenie Yagi-Uda to właśnie I direktor jest bezpośrednio związany z pierwszym kierunkowym elementem, który znajduje się za radiatorem (wibratorem). II direktor to drugi element w…
Na rysunku przedstawiona jest antena typu Yagi-Uda. Element 4 to:

Poprawna odpowiedź: II direktor
Element 4 w antenie Yagi-Uda to II direktor, ponieważ w tej konstrukcji elementy są klasyfikowane jako: wibrator (aktywny element), I direktor (najbliżej wibratora) oraz II direktor (dalszy od wibratora). II direktor…
W jakim przypadku powstaje w linii przesyłowej w.cz. fala stojąca?
Poprawna odpowiedź: kiedy impedancja obciążenia nie jest zgodna z impedancją falową kabla
Fala stojąca w linii przesyłowej w.cz. powstaje, gdy impedancja obciążenia (np. urządzenia, do którego podłączony jest kabel) nie jest zgodna z impedancją falową kabla. W takim przypadku część energii nie jest…
Reflektometr wskazuje, że amplituda fali padającej jest równa amplitudzie fali odbitej. Współczynnik fali stojącej równy jest nieskończoności. Co może być przyczyną takiego stanu?
Poprawna odpowiedź: zwarcie lub przerwa w kablu
Przyczyną tego stanu jest zwarcie lub przerwa w kablu, ponieważ w takim przypadku fala odbita ma tę samą amplitudę co fala padająca. W rezultacie współczynnik fali stojącej staje się nieskończony, co wskazuje na pełne…
Niesymetryczny kabel koncentryczny 50 om do symetrycznej anteny o oporności falowej 50Ω najlepiej połączyć za pomocą:
Poprawna odpowiedź: baluna 1:1 (symetryzatora)
Niesymetryczny kabel koncentryczny 50 Ω najlepiej połączyć z symetryczną anteną o oporności falowej 50 Ω za pomocą baluna 1:1, ponieważ balun 1:1 skutecznie przekształca sygnał z niesymetrycznej formy na symetryczną…
Jakim przyrządem mierzymy dopasowanie anteny do nadajnika?
Poprawna odpowiedź: za pomocą reflektometru
Reflektometr mierzy współczynnik odbicia fali elektromagnetycznej, co pozwala ocenić, jak dobrze antena jest dopasowana do nadajnika.
Jak zmienia się impedancja dipola półfalowego, gdy obniżamy wysokość jego zawieszenia?
Poprawna odpowiedź: maleje.
Impedancja dipola półfalowego maleje przy obniżaniu wysokości jego zawieszenia, ponieważ wpływa na to bliskość do ziemi, co zwiększa wpływ dielektryka gruntu na pole elektromagnetyczne.
Antena kierunkowa daje napięcie 4 razy większe, niż dipol półfalowy zawieszony w tym samym miejscu. Jaki zysk ma antena kierunkowa?
Poprawna odpowiedź: 12 dBd
Zysk anteny kierunkowej można obliczyć na podstawie wzoru związku między napięciem a zyskiem w decybelach. Zysk w dB można wyrazić jako
Kabel koncentryczny o długości 100m, przy częstotliwości 144MHz wprowadza tłumienie 12dB. Długość kabla pomiędzy nadajnikiem 100 W a anteną wynosi 50 m. Jaka część tej mocy zostanie doprowadzona do anteny?
Poprawna odpowiedź: 25%
Dla 50 m kabla tłumienie będzie o połowę mniejsze
Jeżeli składowa elektryczna fali jest prostopadła do ziemi, to fala ma polaryzację:
Poprawna odpowiedź: pionową
Fala elektromagnetyczna składa się z dwóch prostopadłych składowych: elektrycznej i magnetycznej. Jeśli składowa elektryczna fali jest prostopadła do ziemi, oznacza to, że jest ustawiona pionowo. Polaryzacja fali…
Skrzynka antenowa w układzie T, gdzie szeregowo włączone są kondensatory, a równolegle cewka, jest:
Poprawna odpowiedź: filtrem górnoprzepustowym
Skrzynka antenowa w układzie T, w której szeregowo włączone są kondensatory, a równolegle cewka, działa jako filtr górnoprzepustowy, ponieważ kondensatory blokują niskie częstotliwości, a cewka pozwala na przejście…
Antena Yagi-Uda składa się co najmniej z:
Poprawna odpowiedź: wibratora i direktora
Antena Yagi-Uda musi posiadać wibrator i co najmniej JEDEN element bierny (direktor lub reflektor). UWAGA jest to pytanie o definicje, których jest więcej niż jedna ;) Nie mniej jednak istnieją 2-elementowe anteny…
Jeśli SWR w punkcie zasilania jest równy 1:1 to oznacza, że:
Poprawna odpowiedź: osiągnięto bardzo dobre dopasowanie linii zasilającej do nadajnika
SWR (Standing Wave Ratio) równy 1:1 oznacza, że cała moc wysyłana przez nadajnik jest prawidłowo przekazywana przez linię zasilającą do anteny. Brak odbić sygnału wskazuje na idealne dopasowanie impedancji. W…
Gdy antena jest w rezonansie, to:
Poprawna odpowiedź: reaktancja jest równa 0 Ω
Reaktancja anteny w rezonansie wynosi 0 Ω, ponieważ w tym stanie impedancja anteny jest czysto rezystancyjna. Oznacza to, że nie ma reakcji pojemnościowej ani indukcyjnej, co sprawia, że moc jest maksymalnie…
Dipol półfalowy na pasmo 80 m prezentuje na paśmie 40 m
Poprawna odpowiedź: bardzo wysoką impedancję
Dipol półfalowy stworzony dla pasma 80 m ma długość około 40 metrów. W przypadku pracy na paśmie 40 m, długość fali jest krótsza, co oznacza, że dipol działa w swoim punkcie antywęzłowym, gdzie impedancja jest bardzo…
W antenie Yagi-Uda rolę wibratora pełni
Poprawna odpowiedź: dipol półfalowy
W antenie Yagi-Uda rolę wibratora pełni dipol półfalowy, ponieważ jego długość wynosi około półfali (λ/2), co zapewnia optymalne warunki do emisji i odbioru fal elektromagnetycznych w konkretnym pasmie częstotliwości…
Antena Yagi-Uda z wibratorem skierowanym równolegle do ziemi będzie miała polaryzację
Poprawna odpowiedź: poziomą
Polaryzacja anteny zależy od fizycznego ułożenia jej wibratora. Ważne, aby antena odbiornika i nadajnika były w jednej polaryzacji. Polaryzację pionową stosuje się zazwyczaj w komunikacji lokalnej i mobilnej…
Zysk anteny wyrażony jest w dBi. Względem jakiego źródła jest określony?
Poprawna odpowiedź: Anteny izotropowej
Zysk anteny w dBi oznacza jej wzmocnienie względem teoretycznej anteny izotropowej (promieniującej w każdym kierunku tak samo), natomiast dBd określa zysk w stosunku do rzeczywistego dipola półfalowego (wartość w dBd…
Antena kierunkowa w kierunku wiązki głównej wytwarza pole EM o natężeniu 4 razy większym, niż dipol półfalowy zawieszony w tym samym miejscu. Jaki zysk ma antena?
Poprawna odpowiedź: 12 dBd
Zysk anteny kierunkowej można obliczyć na podstawie wzoru związku między napięciem a zyskiem w decybelach. Zysk w dB można wyrazić jako
Na paśmie 5 MHz w Polsce można nadawać maksymalną mocą 15 W EIRP, a zatem do dipola na to pasmo można doprowadzić moc około:
Poprawna odpowiedź: 5 W
EIRP (Equivalent Isotropic Radiated Power) to zastępcza moc promieniowana izotropowo, która uwzględnia zysk anteny względem anteny teoretycznej. Idealny dipol ma zysk około 2,15 dBi, co oznacza, że skupia wiązkę i…
Mamy antenę kierunkową A o zysku 3 dBi i antenę kierunkową B o zysku 6 dBi. Do każdej z nich podano sygnał o mocy 100 W. Ile całkowitej mocy wypromieniowała każda antena?
Poprawna odpowiedź: A - 100 W, B - 100 W
Ponieważ zarówno antena A, jak i antena B otrzymują sygnał o mocy 100 W, to całkowita moc wypromieniowana przez każdą z anten, niezależnie od ich zysku, wynosi 100 W. Zysk anteny przyczynia się do zwiększenia…
Współczynnik tył/przód (F/B ratio) pewnej anteny kierunkowej wynosi 19 dB, a jej zysk 10,5 dBd. Czy w sytuacji awarii rotora antenowego lepiej będzie nadawać "tyłem anteny" korzystając z jej listka tylnego czy też przełączyć się na dipol półfalowy w tej samej polaryzacji?
Poprawna odpowiedź: przełączyć się na dipol
Współczynnik F/B = 19 dB oznacza, że sygnał wypromieniowany do tyłu jest o 19 dB słabszy niż do przodu. Zysk anteny w kierunku przednim wynosi
Poziomo powieszony dipol półfalowy promieniuje:
Poprawna odpowiedź: najmocniej w płaszczyźnie prostopadłej do osi zawieszenia dipola
Dipol półfalowy jest anteną kierunkową, najmocniej promieniującą prostopadle do osi zawieszenia.
Zamierzasz zrobić łączność z kolegą znajdującym się we Włoszech przy pomocy dipola półfalowego na paśmie 20 m. W jakim kierunku najlepiej powiesić tę antenę?
Poprawna odpowiedź: na osi wschód-zachód
Najlepszym kierunkiem zawieszenia dipola półfalowego na paśmie 20 m do łączności z kolegą we Włoszech jest oś wschód-zachód. Powód jest prosty: fale radiowe na tym paśmie najlepiej propagują się w kierunku…
Pomiar SWR przy nadajniku wskazał wartość 1:1,5, ale mamy podejrzenie, że dopasowanie anteny jest niewłaściwe. Co może być przyczyną?
Poprawna odpowiedź: tłumienie linii zasilającej
Wartość SWR 1:1,5 wskazuje, że część sygnału odbija się od anteny, co sugeruje, że może być ona niedopasowana, mimo że SWR nie jest krytycznie wysoka. Możliwą przyczyną takiej sytuacji jest tłumienie linii zasilającej…
Nadajnik został dołączony do anteny fiderem o całkowitym tłumieniu 5dB. Co wówczas zaobserwujemy:
Poprawna odpowiedź: stratę około 70% mocy nadajnika
Z definicji decybela
Użycie baluna wskazane jest kiedy
Poprawna odpowiedź: zasilamy dipol półfalowy kablem koncentrycznym
Balun (ang. balancer-unbalancer) jest urządzeniem stosowanym do przekształcania sygnału z linii asymetrycznej (so. koncentrycznej) na linię symetryczną (czyli w przypadku anten, jak dipol półfalowy). Użycie baluna jest…
Pewien krótkofalowiec zawsze kiedy wyjeżdżał na działkę pod Radomiem zawieszał w tym samym miejscu dipol półfalowy na wysokości 15 m nad poziomem gruntu. Niestety pewnego razu ze względu na uszkodzenie drabiny udało mu się powiesić go tylko na wysokości 3m. Zauważył że słyszy znacznie lepiej stacje polskie ale niestety przestał słyszeć stacje francuskie. Czym spowodowane było to zjawisko?
Poprawna odpowiedź: Spowodowane jest to zmianą kątów promieniowania anteny
Pewnie przyszła baba i ukradła drabinę
Antena na pasmo 2m została dołączona popularnym kablem koncentrycznym RG-58 o długości 100m. Dlaczego krótkofalowiec nie uważa takiej instalacji za optymalną:
Poprawna odpowiedź: Z racji na duże straty mocy w linii zasilającej
Kabel RG-58, zwłaszcza na długości 100 m, ma wysoką tłumienność, co prowadzi do znaczących strat sygnału, zwłaszcza w paśmie 2m. To może znacząco wpłynąć na jakość i zasięg sygnału radiowego.
Co pokazuje reflektometr dołączony między wyjście nadajnika a kabel antenowy?
Poprawna odpowiedź: dopasowanie linii zasilającej
Reflektometr służy do pomiaru współczynnika odbicia, który pomaga ustalić, czy impedancja linii zasilającej oraz anteny jest dopasowana. Gdy impedancje są dobrze dopasowane, minimalizuje to straty mocy i problemy z…
Jeśli wzmacniacz mocy nie posiada pomiędzy ostatnim stopniem wzmocnienia a wyjściem antenowym filtru dolnoprzepustowego to
Poprawna odpowiedź: może wprowadzać zakłócenia spowodowane przez nieodfiltrowane harmoniczne
Wzmacniacz mocy bez filtru dolnoprzepustowego między ostatnim stopniem wzmocnienia a wyjściem antenowym może wprowadzać zakłócenia, ponieważ nieodfiltrowane harmoniczne (częstotliwości powyżej sygnału roboczego) mogą…
Odbiornik został uszkodzony przez silny sygnał z anteny, pochodzący z pracującego w bezpośredniej bliskości nadajnika dużej mocy. Przyczyną uszkodzenia mogło być:
Poprawna odpowiedź: wyindukowanie silnego sygnału w.cz. w antenie odbiorczej
Silny sygnał z nadajnika dużej mocy może zakłócać działanie odbiornika, prowadząc do jego uszkodzenia. W bliskiej odległości od nadajnika, antena odbiorcza może zbierać wzmacniany sygnał, co skutkuje nadmiernym…
Krótkofalowiec zbudował skrzynkę antenową, ale przy pracy z tą skrzynką obserwuje słabe świecenie nie zasilanej świetlówki, które nie występuje po odłączeniu skrzynki. Co może wykonać, by to zjawisko wyeliminować?
Poprawna odpowiedź: wprowadzić ekranowanie skrzynki, na przykład w postaci szczelnej, metalowej obudowy
Słabe świecenie nie zasilanej świetlówki może być spowodowane zakłóceniami elektromagnetycznymi generowanymi przez skrzynkę antenową. Wprowadzenie ekranowania skrzynki w postaci szczelnej, metalowej obudowy pomoże…